تخت جمشيد به عنوان يکي از بزرگترين بناهاي تاريخي جهان با تصاوير، سبک و نوع معماري خاص خود و با سنگ نبشتههاي زيباي خود ميتواند گواهي روشن بر حفظ حقوق ملل در ايران باستان باشد. در جاي جاي تخت جمشيد مباني و ارزش والاي فرهنگ معماري ايراني به چشم ميخورد. در هيچ گوشهاي از تخت جمشيد اثري از کشتار، خونريزي، سفاکي، تجاوز، جنگ، بيرحمي و بيبندوباري به چشم نميخورد.در دوراني که براي فاتحان مفاهيم تواضع، فروتني،انسانيت و رعايت حقوق مردم، معني و مفهوم نداشته و شاهان گاه خود را همانند فراعنه مصر خدا ميناميدند و يا مانند يونانيان بت پرست بودند، در سنگ نگارهاي تخت جمشيد هيچ قومي را نميتوان ديد که در حالت خضوع يا سجود در برابر شاه ايران قرار گرفته باشند،آنگونه که از سنگ نبشتهها برميآيد، براي ساختن تخت جمشيد از همه اقوام و ملل تحت امپراتوري ايران گرد هم آمدهاند تا مجتمع عظيم فرهنگ و هنر باستان را مجسم سازند و ايرانيان نيز در اوج قدرت و فرمانروائيشان، هيچ کس را به کار مجاني و بيگاري نگرفتند. گواه اين امر مهم کشف بيش از 30000 لوح گلي متعلق به بخش بايگان و حسابداري تخت جمشيد است که در سال 1312 هجري شمسي به هنگام خاکبرداري گوشه شما شرقي تخت جمشيد سر از خاک بيرون آورد.نويسندگان اين الواح نامهاي ايلامي دارند و اين اسناد متعلق به سالهاي 512 تا 492 پيش از ميلاد است که اکثرا با حروف ايلامي نوشته شده و سپس با مهرهايي به خط پارسي باستان تاييد شده است.

وجود زبان و خط ايلامي در بخش حسابداري، خط آرامي در مکاتبات اداري و ترجمه هر سنگ نوشته به چند زبان مختلف، خود بيانگر تقسيم کار در ميان ملل و از همه مهمتر عدم وجود برتري نژادي ميان ايرانيان با ساير مردمان است و آنچه از مضمون اين لوايح برميآيد اين است که تمام مردماني که در اين ساختمان عظيم کار کردهاند، حقوق و مزايا دريافت نمودهاند. دستمزد همه کارگران بر پاييه نظم و مهارت و سن کارگران طبقهبندي شده است.

لازم به ذکر است که تخت جمشيد تنها بناي بزرگ و تاريخ جهان است که براي ساخت آن خون انساني بر زمين نريخته است و انساني براي ساخت آن به بردگي گرفته نشده است، برخلاف اهرام سه گانه مصر که به دستور فراعنه و به بهاي جان هزاران انسان بيگناه که به بردگي گرفته شده بودند فقط براي حفظ جسد فرعون ساخته ميشد و يا ساختمان کلوسئوم که به عنوان ننگ بشريت، امروزه سمبل شهر روم ميباشد و براي تفريح و تماشاي وحشيانهترين و غيرانسانيترين مسابقه در جهان، يعني به جان هم انداختن دو انسان اسير به نام گلادياتور، ساخته شد، اما تخت جمشيد به عنوان پايگاهي براي حل و فصل حقوق ملل مختلف بنا شد و دروازه ملل که به احترام همه اقوام و ملل مختلف بنا گرديد حکايت از برابري انسانها و حفظ حقوق بشر جداي از رنگ پوست، مذهب، نژاد و ... دارد.